Volkskrant 16 maart 1990 MEDIA

I’m not here to make a living

Richard Janssen staat erbij en kijkt ernaar. „Ik veroordeel niet, maar registreer." De zanger, gitarist, componist, tekstschrijver van The Fatal Flowers voorspelt een revival van seventies-muziek a la Roxy Music en David Bowie.
Pleasure ground, de nieuwe grammofoonplaat van de Amsterdamse band, werd in de buurt van Zürich opgenomen. Bowie-gitarist Mick Ronson produceerde. In het meertje werd gezwommen. „Als puber was ik een televisie-addict."

Een jongensdroom was het wel. Met Mick Ronson in de studio, in Woodstock, Amerika. In een waanzinnig dure studio — „Shit, daar sta je dan met eh... Maar dat besef je pas echt achteraf."
Johnny D. is back.' (An album by The Fatal Flowers), de vorige dus, werd ook met Ronson opgenomen. Ronson is riff-gericht. Ronsons inbreng is fantasievol, barok. Zijn manier van spelen is vloeiend, melodieus. „Hoe moet je dat zeggen... Bij hem komen in de melodie veel meer dingen los dan je in eerste instantie in een straightforward rock-’n-roll-song zou ontdekken.
„Als beginnende band heb je de neiging om een heleboel in je muziek te stoppen. Tegelijkertijd heb je de neiging alles een beetje onder te stoppen, waardoor het een mooi wazig geheel wordt. Een dot galm erop en dan klinkt het wel." Ronson schept duidelijkheid.

Richard Janssen, opgegroeid in Utrecht, wilde als kleuter piloot worden. Op zijn elfde, twaalfde besloot hij toch maar tot een loopbaan als bassist — „Ik weet niet hoe ik daarbij kwam." Die carričre werd in eerste instantie „op tragische wijze" gedwarsboomd. „Mijn moeder ging naar een leraar en zei: 'Mijn zoontje wil graag bas leren spelen'. Toen zei die man: 'Dat kan niet, dat is onzin. Hij moet eerst maar eens gitaar leren spelen'." Dan niet, zei Richard. Punt uit.
„Daarna wilde ik de filmwereld in. Hoe en wat maakte niet zoveel uit. Als puber was ik echt een televisie-addict. Ik keek gewoon waanzinnig veel. Alles, het maakte niet uit, een paar uur per dag. Zeker toen we Duitsland erbij kregen. Als ik dan uit school kwam ging ik meteen voor de tv zitten." Zijn zusje, zijn kleinere zusje, had intussen klassieke gitaarles. „Dat keek ik zo'n beetje aan en dacht natuurlijk: dat moet ik ook kunnen."

Had een blauwe maandag les. Kocht op zijn zeventiende een elektrische gitaar. Zat al snel in een bandje: „Waarschijnlijk omdat ik gewoon een mooie gitaar had." De bassist van het bandje vertrok en Richard mocht, toch nog, bassen. Totdat The Fatal Flowers, min of meer per ongeluk, een feit waren en hij, min of meer per ongeluk, zanger/gitarist werd.
Om een vak te leren ging hij naar de filmacademie. Studierichting: montage.

De nieuwe plaat Pleasure ground werd voor een groot deel even buiten Zurich opgenomen in de Powerplay Studio's. Aan een meertje: „Zwitserland ten top." Waar werd gezwommen en gefietst. Met Mick Ronson en de Canadese technicus Lenny de Rose. ,Ik werk liever met steeds verschillende mensen, waarvan je telkens weer iets nieuws opsteekt. Maar ik vond dat we met Mick nog niet ver genoeg waren gegaan.
„Dat had met persoonlijke omstandigheden in de band te maken..., dat vind ik nooit zo'n leuk onderwerp om terug te lezen. Maar de sfeer was niet echt optimaal om nou een goeie plaat te maken op het moment dat we naar Woodstock gingen. Ik wilde het nog wel een keer proberen."

Waar staat ‘Pleasure ground’ voor?
De zanger van The Fatal Flowers, mooie bloes, sjaaltje, colbert met krijtstreep, maakt een gebaar naar buiten. Amsterdam, hartje stad. Het gebaar verontschuldigt, is ook vanzelfsprekend en laconiek.

Daar hebben we niets aan.
Lacht:, “Ja god. voor de stad denk ik. Op zich. In wezen. Daar staat het voor. een wijd begrip natuurlijk”. „Als je het letterlijk vertaalt is het 'lusthof..." Kijkt voor zich.

Waar gaat dat liedje over?
„Waar denk je dat het over gaat? Ik heb namelijk wel het idee dat die teksten heel erg duidelijk zijn of zo. Wat moet ik daar nog over uitleggen."

Een onderwerp dat steeds terugkomt lijkt mij de vrijblijvendheid van mensen die je tegenkomt — misschien wel in de popwereld.
„Deze plaat gaat absoluut niet over de popwereld, zoals Johnny D." Praat zacht, voorzichtig. „Die vrijblijvendheid, dat klopt wel. Maar ik geef er nooit een negatieve lading aan. Ik veroordeel het niet, ik registreer. Je staat erbij en kijkt ernaar. Dat vind ik wel z'n charme hebben. Het komt ook heel vaak terug in de teksten of zo: juist dat het niet zo veroordeeld wordt. Het einde van She's doin' fine bijvoorbeeld en het derde couplet van Pleasure ground."

Hoe gaat dat?
„Eh... hand through my hair, voice in my ear sayin', en dan komt er een andere stem die zegt: „baby don't you wanna be my queen tonight?" En dan... I'm not here to make a living, I'm not here to make new friends, but I truly sympathize. Dus — dat is toch duidelijk."

The Fatal Flowers is ’een zogenaamd succesvolle band’. Voor het oog. Bij de concerten loopt het storm. Maar de laatste vijf singles zijn in wezen stuk voor stuk geflopt.
„Dat kan alleen in Nederland."
Wat zijn jullie voor band? Welke successen hebben jullie behaald? Wil het buitenland weten.
„Nou ja, eerste plaat: goeie kritieken, een Edison. Tweede plaat: een Edison, goeie kritieken. Op Pinkpop gespeeld, een Zilveren Harp gewonnen, meest veelbelovende band, blablabla."
Interessant, maar hoe zit het met jullie singles?
Tja. Bij de radio is het een ‘vrij pathetisch zootje’. Discjockeys zijn „veertigers die thuis Little Feat draaien en intussen de Jason Donovans en Kylie Minogues op de playlist zetten".
Janssen is een van de weinige popmuzikanten die er-van-kunnen-leven, sinds een paar maanden nog maar. Van het Buma -Stemra-geld van Johnny D. is back. In Londen hadden The Fatal Flowers in '86 via via twee optredens weten te regelen. Mick Ronson kwam kijken in een bijna lege zaal. ,,Een debacle. We waren met een bus, hadden geen geld voor een hotel, dus we sliepen in die bus ergens op een parkeerterrein. In Engeland is het zo dat de zaal niets aan publiciteit doet, dat moet je zelf doen. Je huurt zo'n zaal min of meer. Afhankelijk van de entree krijg je dan uitbetaald. We kregen nog geen consumptie-bon. We hadden mazzel dat er die avond nog een band was en die had godzijdank licht meegenomen. Dat was er nog net wel. ‘Ik krijg nog twintig pond van jullie.' Zo ging het echt letterlijk na afloop. Maar we waren al vier, vijf dagen onderweg, dus we zagen er bleek en slecht uit. Die man keek ons zo even aan: “Hier heb je drie pond, ga maar iets te eten halen."
Die eenvoud sprak Mick Ronson wel aan. Het straightforward „hup een-twee-drie-vier", gelooft Janssen.

Gitarist Dirk Heuff stapte, nauwelijks terug uit Woodstock, uit de band. René van Barneveld (Urban Dance Squad) hielp de Flowers tijdelijk uit de brand. Robin Berlijn werd na tal van audities de nieuwe gitarist.
Wel tachtig reacties. De categorie Getrouwd-met-kinderen viel meteen af „Wij zijn allemaal elke dag van de week beschikbaar. Dat kun je in wezen je vrouw en kinderen niet aandoen." De categorie Ziet-er-niet-uit viel meteen af.
„Daar wordt zeker in Nederland altijd zeer moeilijk over gedaan. Het zou raar zijn om op die dingen te letten. Maar je moet spelen, dat heb ik al vaker gezegd, met mensen die je vaker ziet dan je vriendin. Je moet wat hebben met die mensen. Je kunt moeilijk de deur opendoen en zeggen: bedankt. Dus we hebben natuurlijk gewoon gespeeld met iedereen die langskwam.
„Ook al speelt iemand de sterren van de hemel, het is belangrijk hoe hij eruitziet. Je bent hoe je je kleedt, voor een groot deel. Het is een keuze, je wordt tenslotte niet aangekleed door iemand thuis."
Muzikanten weten nauwelijks iets van muziek, weet Janssen. Bij wijze van referentie hadden The Fatal Flowers een aantal bands genoemd in de advertentie, waaronder Guns 'n' Roses. Dat was anderhalf jaar geleden. Guns 'n' Roses zat al een tijdje hoog te paard in de Amerikaanse hitparade. Niemand kende die band.
„Dat is ook waarom de Amsterdamse Gitaarschool destijds zo opgepikt is. Er was toen iets bezig. Degenen die in die bandjes zaten, dat waren de mensen die je al jaren op de eerste rij van Paradiso tegenkwam. Die lazen de blaadjes en kochten plaatjes en dachten op een gegeven moment: dat moeten wij ook kunnen. Daarom kreeg je reacties in de pers van: on-Nederlands en zo. Nu heb je weer veel muzikanten die denken: als je maar goed kunt spelen dan kun je in elke band terecht. Die zijn niet op de hoogte."

Waarom ben je destijds gestopt met de filmacademie?
„Die wereld is heel competitief. Ik vond het wel heel leuk, maar ik zou dan al op mijn drieëntwintigste klaar zijn — ik moest nog één jaar. Heel veel assistentschappen zou ik moeten doen... Om nou al zo jong in een donker kamertje te gaan zitten... Ik wilde eigenlijk eerst wel wat meer van het leven zien, voordat ik het moest gaan maken."
Dat is waar je nu mee bezig bent.
„Ik ben ooit begonnen met het idee: we zien wel waar het schip strandt. Dat het zo loopt kan je van tevoren niet voorzien. Het is waar. Dat is het ironische van het geheel. Misschien ben ik er nu zelfs nog wel meer mee bezig — met een carričre."

Bron: Nicoline Baartman, Volkskrant 16 maart 1990

terug naar de media pagina