ReX








































































































RIFRAF NOVEMBER 1996

De zomer van 1996 was niet om over naar huis te schrijven; wind en regen bepaalden het weerbeeld. Net op het moment dat het grootste deel van de bevolking besloot om toch maar een last minute reis naar een zonnig oord te boeken, dook Richard Janssen, beter bekend als de voorman van Shine de studio in. Ditmaal ging het niet om nieuw werk van Shine, maar om een aantal 'oudere' nummers, die Janssen in de afgelopen drie jaar heeft geschreven. Daar hij het niet onder zijn eigen naam wilde uitbrengen, kreeg het project de naam Rex mee. Na The Fatal Flowers en Shine zien we opnieuw een andere kant van een van de meest veelzijdige popartiesten die Nederland rijk is. Een gesprek over heden en verleden.

Richard Janssen was van 1985 tot 1991 zanger van de Amsterdamse gitaarformatie The Fatal Flowers. Vanaf de release van de eerste plaat 'Fatal Flowers' werd de band goed ontvangen. The Fatal Flowers was destijds de meest toonaangevende band van de 'Amsterdamse gitaarschool', een scene van vooral muzikanten die daarnaast ook nog eens muziekliefhebbers waren. Het ging de Flowers voor de wind. De platen die werden uitgebracht waren vrij succesvol, en de tour was steevast helemaal uitverkocht. Begin jaren '90, toen de deur naar het buitenland voor The Fatal Flowers wagenwijd openstond, gaf Janssen de pijp aan Maarten. Meteen deden de wildste geruchten over het wel en wee van Richard Janssen de ronde. Hij zou verslaafd zijn, een identiteitscrisis hebben en geen enkele inspiratie meer hebben. Nu, een jaar of vijf later, heeft hij alweer drie cd's gemaakt, een aantal singles uitgebracht en ook nog eens uitgebreid getourd. Geen gebrek aan inspiratie dus.

Janssen: Na het uiteen gaan van The Fatal Flowers werd er door de pers van alles gesuggereerd. De platenmaatschappij vertelde mij dat ik het beste een persbericht kon versturen. Ik heb dat vervolgens gedaan met de zin: "All work and no play makes Jack a dull boy". Dit was ook precies de reden voor het uiteen gaan van de Flowers. Het was gewoon meer werk dan lol geworden. Dat was ook de reden om er mee op te houden. Daarna kwamen opeens de geruchten op gang van "Richard Janssen kan het niet meer aan" en "hij kan niet omgaan met succes". Het tegendeel was waar, hoe meer succes, hoe gemakkelijker ik me voel. Er waren nog veel meer van dat soort praatjes. Ik zou aan de dope zijn, ik zou niet tegen de platenindustrie kunnen. Ik heb me er toen maar afzijdig van gehouden, want om nou alles te gaan weerspreken, had ook niet veel nut. De eerste drie jaar na The Fatal Flowers heb ik niet veel op muziekgebied gedaan. Ik had het wel een beetje gehad met het hele muziekwereldje. Fatal Flowers was een hele intensieve band. We speelden drie maal in de week en daarnaast ook nog vier keer per week repeteren. Het kwam er op neer dat we op zondagmiddag vrij waren. Ik ontdekte toen dat ik ook wel andere dingen leuk vond. Het was leuk om vrij te hebben en in de kroeg te hangen; om op vakantie te gaan. Ik begon tijd te krijgen voor mijn sociale leven.
RifRaf: Wat mij uit de Flowers-periode intrigeerde is, dat jullie zoveel oefenden. Op een gegeven moment ken je de nummers toch wel?
Janssen: We zaten soms wel elke dag in de studio, en niet omdat ik een perfectionist ben. Verre van dat. Als je naar de eerste plaat van Fatal Flowers luisterd is hij verre van perfect. Ik vindt mezelf ook geen briljante muzikant, en als ik een perfectionist was geweest dan had ik voor elke plaat een half jaar in de studio moeten zitten. Het vele repeteren is een soort taboe hier in Nederland, maar ik vind het niet meer dan normaal. Toen ik net bij de Flowers begon kwam ik net van de Filmacademie. Daar begonnen we om 9 uur en ging je door tot 5 uur. Vaak had je 's avonds ook nog wat te doen, dus je was er eigenlijk altijd mee bezig. Voor mij was het heel normaal om dit patroon vast te houden. Hier werd heel vreemd naar gekeken. Achteraf blijkt dat het wel werkt. Binnen drie maanden hadden we elke band in Amsterdam achter ons gelaten. Maar in Nederland blijft het vreemd. Ik ken geen enkele band hier in Nederland die het doet.
RifRaf: Oefen je nu met je nieuwe project Rex ook weer zoveel?
Janssen: Je moet Rex niet echt als een band beschouwen. Op de eerste plaats moet je zien wat er met Shine is gebeurd. Ik vind dat Shine als het ware is vermoord.
RifRaf: Hoe bedoel je dat?
Janssen: Met Shine zijn we heel ambitieus begonnen en we hadden heel veel leuke planne. We hadden aparte hoesontwerpen en een afwijkende tour. Een goed voorbeeld is het uitbrengen van die EP's van Shine. Eerst hadden we er een aantal uitgebracht, en die hoorden later thuis in een box. We hadden gewerkt met doorzichtige hoezen, ook iets wat niet veel voorkomt. Dit kostte heel veel geld, tijd en moeite. Vervolgens krijg je als commentaar dat de plaat wel aardig was, maar dat de dance mixes, die er ook op stonden, absoluut niet konden. Het schijnt nog steeds niet te kunnen om op een popplaat ook een dance mix te zetten. Onzin natuurlijk. Voorts werd er beweerd dat we drie EP's uitbrachten, dus ook driemaal geld verdienden. Ik kan je verzekeren dat we er alleen maar geld bij hebben moeten leggen. Daarnaast hadden we een soort reputatie - ik weet ook niet waar we die aan te danken hadden - waardoor een heleboel zalen ons niet wilden hebben. Daardoor ging de tour ook niet denderend. Vervolgens werden we ook niet voor Noorderslag uitgenodigd, hoewel we een van de weinige bands waren die een nieuwe plaat hadden uitgebracht, en op een gegeven moment loop je tegen een muur op. Deze zomer zaten we op een dood spoor, we hadden geen festivals staan, en langzaam werd ons de nek omgedraaid. We zaten toen maar uit onze neus te eten. En dat terwijl je zo hard gewerkt hebt. Op dat moment had niemand nog veel zin om iets aan Shine te doen. Op dat moment dacht ik, ik heb nog wat nummers liggen, laat ik die maar eens gaan opnemen. Van het een kwam toen het ander. Ik had niet veel zin om naar een platenmaatschappij te gaan, vandaar dat ik hem op mijn eigen label heb uitgebracht. Op een gegeven moment ging het balletje rollen. er was een aantal mensen ons gunstig gezind, en die hielpen mij belangeloos. Toen werd het opeens realiseerbaar om op eigen label een plaat uit te brengen. Na de tegenslag met Shine, verliep dit project opeens erg glad.
RifRaf: Ga je meer op dit label uitbrengen?
Janssen: Dat weet ik niet. Het is wel een goede mogelijkheid. Het is altijd leuk om het erbij te hebben. Voor als ik weer een keer een ideetje heb. Ik denk niet dat ik andere bands ga doen, want ik moet zelf alles bekostigen. Voor deze plaat heb ik ook geld moeten lenen.
RifRaf: Je bent toch wel vrij on-Nederlands. Met Fatal Flowers verkoop je 20.000 platen en kan je veel geld verdienen; dat doe je niet. Nu moet je vervolgens geld lenen om weer een nieuw project te starten.
Janssen: Heel veel bands blijven in een soort cirkel ronddraaien als ze succesvol zijn. Dan moet er opeens een hele hoop geld op tafel komen, willen ze uberhaupt ergens komen spelen. Voor succesvolle bands van vroeger is het nu gewoon broodwinning geworden. Dan beland je al snel in het schnabbelcircuit. Dat is niets voor mij. Ik denk dat muziek veel meer is dan alleen de muziek zelf. Het is meer een kunstvorm: het maken van videoclips, het ontwerpen van een hoes, de opbouw van een podium, het lichtontwerp... Popmuziek is een vorm van beeldende kunst.
RifRaf: Je hebt deze plaat, net als 'Boys' van Shine, weer helemaal in je eentje volgespeeld. Ook bewust?
Janssen: Het was niet helemaal bewust. Het project is heel geleidelijk gegaan. Als er ruimte in de studio was, ging ik opnemen. Soms was dat 's avonds, soms ergens tussendoor. Wie er beschikbaar was, die heeft meegeholpen. Het was niet geplaned. Ik weet ook niet precies hoe lang ik heb opgenomen, steeds kleine stukjes, die die uiteindelijk een geheel vormden. Voor een band zou deze manier van werken niet geschikt zijn, want dan raak je je concentratie kwijt. Voor mezelf vond ik het wel prima.
RifRaf: Ik vind de plaat vrij persoonlijk klinken. In wat voor stemming verkeerde je?
Janssen: Ik verkeerde zeker niet in een absolute hoera stemming. Ik had vrij veel liefdesverdriet. Op sommige nummers hoor je dat, maar andere nummers bestonden al. De nummers sluiten allemaal op elkaar aan. Soms zing ik over een persoon, maar soms haal ik er een situatie met iemand anders bij. Het zijn geen letterlijk autobiografische songs, maar ze gaan wel allemaal over mezelf. Ook deze muziek, die bijvoorbeeld heel anders klinkt dan bij Shine of bij The Flowers, hoort bij mij. Het is een bepaalde kant van mij.
RifRaf: Wil je op deze manier doorgaan?
Janssen: Dit is een kant die ik er altijd wel naast wil blijven doen. Het zijn dingen die misschien niet bij een band passen. 'Well Baby' is een nummer van 'Younger Days' en dat zou weer heel mooi op deze plaat passen. Vandaar dat ik het daarom zelf maar doe.
RifRaf: Ga je ook touren met dit project?
Janssen: Ik vond het leuk om de nummers op te nemen, maar ik weet niet of ik veel zin heb om echt te gaan touren. De nummers zijn allemaal persoonlijk, en als ik die speel, roept dat wel emoties op. Tevens zijn bepaalde nummers met band en andere niet. Als ik de nummers live wil gaan spelen, dan moet er wel een band bij zijn. Toch speel ik ook een aantal nummers alleen, wat betekent dat de band de helft van de tijd niets te doen heeft. Dat lijkt mij ook niet echt geschikt. Tevens duurt de plaat maar een half uur, dus dat is ook niet avondvullend. Misschien vind ik wel een tussenvorm, om toch nog iets kleinschaligs te doen.
RifRaf: We wachten in spanning af.