M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


M
E
D
I
A


Oor 16 juni 1993
DE VERLOREN ZOON

Met The Fatal Flowers verloor de Nederlandse popmuziek een van de weinige rockgroepen van internationale allure. Zo'n drie jaar later pakt voorman Richard Janssen de draad weer op met de prestigeplaat Boys en de splinternieuwe groep Shine

Is dat zo? Komt in het hele inlegboekje bij zijn album niet één keer voluit zijn naam voor? Hij wist natuurlijk dat hij vaak enkel zijn initialen had gebruikt, maar dit vindt hij wel erg stug. Hij kan het onmogelijk verklaren, zelfs niet na een poosje nadenken. Zegt die onbewust gekozen anonimiteit dan misschien iets wezenlijks over hemzelf? Niet voor niets immers leek hij vroeger met The Fatal Flowers zo ambivalent op het podium te staan - alsof hij per se zijn muziek ten gehore moest brengen, terwijl hij eigenlijk het liefst onzichtbaar zou blijven. Nou nee, dat is een foute indruk, want hij wilde juist steeds dat hij méér van zichzelf kon laten zien. Het geen niet wegneemt dat het ambivalente er inderdaad altijd in heeft gezeten, al lag volgens hem uitgerekend daarin de kracht van de groep besloten. De mensen konden het nooit echt pakken.' Waarom fabriceert iemand praktisch in zijn dooie eentje een album om dat sterke staaltje van monnikenwerk vervolgens te laten verschijnen onder de niet bepaald tot de verbeelding sprekende naam Shine? Kijk, hij heeft na The Fatal Flowers in principe niets anders geambieerd dan weer opnieuw in een band te gaan zitten. Geen moment zou hij dan ook hebben overwogen om een soloplaat te maken, ware er niet die speling van het lot geweest. Toen de groep er een kleine drie jaar geleden plotsklaps mee ophield, besloot iedereen het er eens uitgebreid van te nemen. Alleen hij bleef thuis en om de bloedhitte aldaar te ontvluchten, doodde hij de tijd veelal in hun oefenruimte, waar allerlei opnamespullen stonden. 'En wat doe je dan? Je zet een clicktrack op en begint wat te klooien.' Aan die zomer 'wegfreaken' hield hij het nodige bruikbare basismateriaal over, maar er gebeurde vooralsnog niets mee. Totdat op zekere dag Hans Lutgerink van Boventoon, een zestien sporen-demo-studio in de Amsterdamse Sleepin, hem een aanbod deed: er zou een rustige periode volgen en als hij van de faciliteiten gebruik wenste te maken moest hij het vooral zeggen. Een uitgelezen kans, leek hem, om die oude nummers eens wat beter uit te werken. Eenmaal lekker bezig bedacht hij dat hij eigenlijk net zo goed kon doorgaan tot er een compleet album lag. Wat hij inmiddels had opgenomen, voldeed tenslotte aan zijn kwaliteitsnormen, dus als het op de afronding aankwam, hoefde hij slechts de hulp van een handvol bevriende muzikanten in te roepen. En mocht geen enkele maatschappij geïnteresseerd blijken in het eindprodukt, dan bracht hij het toch gewoon in eigen beheer uit? Per slot van rekening waren de kosten tot dan toe nul komma nul, dus voor een paar duizend gulden had hij een kant en klare plaat. 'Dat geld leen je wel bij mekaar en zo'n bedrag verdient zich makkelijk terug. Bij de VPRO-radio hadden ze ondertussen via via vernomen dat hij weer serieus aan de slag was. Of hij niet iets kon laten horen? Als ze hem de gelegenheid bod en om te mixen, waarom niet? En laat nou naar aanleiding van die uitzending een grote platenfirma komen aankloppen. Pas op dat moment realiseerde hij zich licht verschrikt dat de buitenwacht het toch eigenzinnig klinkende album best eens voor behoorlijk pretentieus zou kunnen verslijten. Directe kennissen en collega's vonden het echter mooi, zo bleek tot zijn geruststelling. 'Voor mij was dat voldoende, alhoewel ik besefte dat zij de 'muziek beter aan mezelf konden relateren en in die zin zagen dat het allemaal klopte. Maar als het op vreemden misschien heel verkeerd mocht overkomen - too bad, weetje.'

Boys heeft hij het album gedoopt. Want het liefst zouden we natuurlijk voor eeuwig en altijd jongens zijn gebleven, terwijl we ons als pubers juist het stoere gedrag van echte mannen trachtten aan te matigen. Vandaar de keuze voor die klassieke foto's uit de jaren vijftig in het inlegboekje: opgeschoten Hollandse knullen die een bepaald soort onzekerheid en ongemakkelijkheid uitstralen. 'Volwassen willen zijn, maar het eigenlijk nog niet echt kunnen - hoe vaak zie je dat niet terug in bands?' Aan de andere kant: als je in de rock & roll zit, kun je je adolescentie tot in het oneindige verlengen, althans die illusie koesteren. Geen verantwoording hoeven afleggen, daar heeft het een hoop mee te maken. 'Het is toch heel wat anders als tegen je wordt gezegd dat je de volgende maand de studio in moet om een plaat op te nemen, dan dat je niet moet vergeten straks de kinderen van school te halen. Wat drijft iemand de popmuziek in? Niet in de laatste plaats het feit dat hij geen carrière nastreeft, of niet soms? Je begint totaal onverantwoordelijk wat in het wilde weg te klooien, maar zo gauw je eenmaal op een hoger niveau opereert, kom je voor belangrijke beslissingen te staan, die je eigen toekomst èn die van anderen beïnvloeden. En hoe groter je wordt, des te meer zaken je noodgedwongen gaat uitbesteden, hetgeen haast onvermijdelijk met zich meebrengt dat je je ideeën steeds vaker in verwaterde vorm ziet uitgevoerd. Jij en niemand anders wordt er echter uiteindelijk op aangesproken en dan moet je het nog verdedigen ook. 'Op een bepaald moment word je wakker en merk je: Jezus Christus, ik werk harder en heb meer problemen en zorgen aan mijn kop dan bijvoorbeeld iemand op de beurs.'

Er wordt door menigeen hardop gedacht: die Richard Janssen, die heeft zo'n waanzinnige hekel aan de muziekindustrie dat hij er niet mee weet om te gaan en alleen om die reden is hij destijds gestopt. Helemaal niet waar. Toegegeven, het is een nimmer aflatende strijd om de controle over alles te behouden, maar dat gevecht beschouwt hij tot op zekere hoogte ook als een spel, dat hij wel degelijk goed kan meespelen. Niet voor niets toont hij zich aan de vooravond van de tweede ronde op de voor hem typisch ingetogen wijze behoorlijk fanatiek. Dat hij met zijn nieuwe groep binnen twee maanden na oprichting al in Paradiso staat, daarover kan hij zich zelfs vrolijk maken. 'Het is de grootste bluf van de afgelopen jaren. En dat is precies wat Nederland nodig heeft niet al dat brave gedoe pure bluf.' Alle bescheidenheid ten spijt. durft hij gerust te stellen dat Shine een rijke aanvulling mag heten voor het Nederlandse groepenbestand. En hij heeft recht van spreken. want je ziet hem opvallend vaak bij concerten in het hoofdstedelijke clubcircuit. 'Als ik afga op wat ik allemaal te horen krijg, dan denk ik: wat ii doe, stelt wel iets voor, ja.' Dat het The Fatal Flowers evenmin aan zelfverzekerdheid ontbrak, zal men ziel nog weten te herinneren, maar laat het nu voor een en altijd gezegd zijn: anders dan algemeen wordt aan genomen, hebben ze nooit beweerd dat ze op het punt stonden internationaal door te breken, 'Wij wisten wel beter.'

Met hun zwanezang, Pleasure Ground, was het een kwestie van nu of nooit, dat zeker. Vooraf had hij gesteld, dat ze een album zouden maken waarmee ze ook in het buitenland voor de dag konden komen. Ze zouden een Nederlandse club toer doen en daarna moest er eindelijk iets gebeuren want hij voelde er niets voor om eindeloos op het zelfde niveau door te gaan. Ach. vermoedde iedereen om hem heen, de soep wordt vast niet zo heet gegeten als hij wordt opgediend. Toen het echter bleef bij een kleine serie optredens in Duitsland, die bovendien niet bijster succesvol verliep, en er verder niets mee in het verschiet lag, besloot hij warempel toch de daad bij het woord te voegen. 'Overigens zag ik het niet als' een puur individuele beslissing, ik had tenminste heel sterk het gevoel dat de anderen het in ieder geval begrepen. Iedereen in het wereldje riep van meet af aan dat The Fatal Flowers zo'n band was en dat ze het hele maal zouden gaan maken. Put your money where your mouth is, aldus de Amerikanen, maar niemand die echt in de hand heeft willen of durven investeren 'Tja, op een bepaald moment houdt het dan op. Hoe lang kun je veelbelovend zijn?' Nadat hij het bijltje erbij had neergegooid, viel binnen de kortste keren alles weg waarop zijn leven was gebaseerd: speelgelegenheid, management, platenfirma, vriendin noem maar op. 'Tok, daar stond ik plotseling helemaal op mezelf.' Wat bond hem hier nog? Hij pakte zijn gitaar en koffer en trok naar Londen, waar hij een maand of drie bivakkeerde op een kamertje van twee bij drie. 'Daar ligt de Nederlandse popscene wel erg ver van je bed en in zekere mate is dat sindsdien zo gebleven - ik heb goed leren relativeren.' Niettemin, vol frisse moed gaat hij met Shine van start. In Marc de Reus, Marius Schrader en Jan Bart Meyers, eerder spelend in De Div, Claw Boys Claw en Charmin' Children, heeti hij drie muzikanten gevonden die de status van onmondig begeleider ontstijgen Hij hoeft niet zo nodig zelf alle touwtjes in handen te houden, 'Ik vind het spannender als het binnen een band één groot gekrakeel is van mensen die hun ideeën willen doordrukken.' Aan lange termijnplanning doet hij niet, al beweert hij vastberaden alles uit deze combinatie te zullen halen wat er in zit, en dat zou best eens een heleboel kunnen zijn. En reken maar dat zo gauw als hij in Nederland weer tegen het plafond aan zit, dat hij dan opnieuw zal proberen het eruit te rammen. 'Waarom zou je ergens aan beginnen als je van tevoren al zeker weet waar het eindigt?'

bron: Oor, Geert Henderickx

terug naar de media pagina